Okrągły Stół

with Brak komentarzy

6 lutego - 5 kwietnia 1989 r. - obrady Okrągłego Stołu

 

Pokojowe przejęcie odpowiedzialności za państwo

 

Jedno z największych wydarzeń najnowszej historii Polski. Symbol i nazwa negocjacji prowadzonych przez władze PRL-u, opozycję solidarnościową i obserwatorów kościelnych. W obradach wszystkich zespołów i grup wzięło udział ponad 700 osób. Wypracowane postanowienia zapoczątkowały proces zmian ustrojowych.

Okrągły Stół

Okrągły Stół ustawiony w Sali Kolumnowej w Pałacu Prezydenckim w Warszawie z okazji 30. rocznicy rozpoczęcia obrad (Dawid Drabik, Wikipedia)

"Ten stół otacza narodowa nadzieja, ale także nieufność. Będą ludzie, którzy tego, czego się dopracujemy nie zaakceptują." - powiedział Lech Wałęsa podczas inauguracji obrad Okrągłego Stołu 6 lutego 1989 roku. I tak się stało, mimo że była to wspólnie wypracowana droga pokojowego przejmowania odpowiedzialności za państwo, kiedy przy specjalnie zamówionym stole zasiedli reprezentanci władzy i opozycji. Są tacy, którzy uważają obrady za wielki sukces rodzącej się wtedy demokracji i doceniają postawę strony oddającej władzę. Inni nie mają złudzeń - to była zdrada narodowa. Stół spolaryzował społeczeństwo i w takich skrajnych ocenach tkwimy do dziś.

 

Scenariusze alternatywne

Powrót do przeszłości. Czy jesteśmy w stanie wyobrazić sobie świat, w którym obecnie żyjemy, współczesną Polskę, gdyby nie doszło do pokojowego przekazania władzy lub gdyby nie było Okrągłego Stołu? Jak wyglądałby nasz świat dzisiaj?

Kompromis

Wymyśl albo odwołaj się do realnego konfliktu, sytuacji, problemu, które może rozwiązać kompromis. Na skalę rodzinną, szkolną albo państwową. Każda ze stron na koniec ma być zadowolona, mieć poczucie, że akceptuje rozwiązanie. Ciekawiej będzie, gdy do okrągłego lub innego kształtu stołu zaprosisz prawdziwych antagonistów.

 

Warunki konieczne i wystarczające

 

Doprowadzenie do obrad Okrągłego Stołu wcale nie były proste, na pewno nie było skazane na sukces. Przede wszystkim obie strony musiały chcieć rozmów (władza i opozycja wiedziały, że to jedyna bezkrwawa droga). Były też inne warunki, które musiały być spełnione. Takie na przykład:

  • równowaga stron
  • dobra wola po obu stronach, nastawienie na rozwiązanie problemu (win-win)
  • zastąpienie języka konfrontacyjnego wspólnym językiem
  • podobne rozumienie pojęć (jak białe to białe, a nie dla jednych białe, dla drugich czarne)
  • nie otwieranie konfliktów z przeszłości
  • kultura rozmowy, nie wolno obrażać się ani obrażać rozmówców
  • konstruktywność musi przeważać nad emocjami

 

Kiedyś na pewno usiądziesz w jakiejś sprawie do okrągłego stołu. Pamiętaj o uniwersalnych warunkach. Działają.

 

 

Tekst zaczerpnęliśmy z Obywatelskiej Układanki Polskiej autorstwa Mai Kramer i Karoliny Laube-Kramer.
Obywatelska Układanka Polska to ponad 100 pretekstów do rozmów w duchu wolności i solidarności, o prawie, prawach człowieka, demokracji, tolerancji, wartości obywatelskich. Tematy obywatelskie zostały wyodrębnione z publikacji o szerszym zakresie Nieoczywista Układanka Polska, która objęta jest  Honorowym Patronatem Adama Bodnara, Rzecznika Praw ObywatelskichObywatelska Układanka Polska zaprasza do rozmów o Polsce i świecie współczesnym w duchu otwartości, szacunku, bez mowy nienawiści. Każdy temat wzbogacony jest o inspiracje do podejmowania aktywności, działań – w planie osobistym, w rodzinie, w społecznościach lokalnych i na szerszą skalę.
Obywatelska Układanka Polska udostępniona jest przez wydawcę, Fundację Kocham Polskę, do nieodpłatnej dystrybucji w wersji elektronicznej, do niekomercyjnego użycia na licencji CC BY-NC-SA 4.0.